Yanma

December 1, 2016

Yanma

Yanıcı madde, ısı ve O2’ nin oluşturduğu kimyasal zincirleme egzotermik (ısı veren)  Reaksiyondur. Bir kimyasal olaydır. Yanıcı maddelerin belirli bir ısı seviyesinde oksijen (O2) ile birleşmesidir. Ortam havasındaki oksijen miktarının, yanmayı sağlayacak seviyenin üstünde olması (genelde %16’nın üstü) gereklidir. Yanmanın başlangıcı alevlenme ısısına ihtiyaç duyan yani endotermiktir. Tüm maddeler gaz ve buhar fazda yanmaya başlar.

 

Hızlı Yanma

Yanma olayının bütün belirtileriyle başladığı olaydır. Yanmanın tüm belirtileri mevcut olup, bunlar alev, ısı, ışık ve korlaşmadır.

Parlama

Parlayıcı maddelerin belli oranda hava ile karışımları çok kolay bir şekilde alev alarak yanmalarına sebep olur. Bu tür yanma olayına parlama denir

Parlama kolayca ateş alan maddelerde görülen bir olaydır

Yanıcı bir sıvıya ilişkin buharın, hava ile yanıcı bir karışım oluşturması halinde, sıvı yüzeyine yakın bir tutuşturucu kaynağın etkisiyle, bu karışımın yanmaya başladığı en düşük sıcaklık "parlama noktası" olarak adlandırılır

  • Genel olarak bir sıvının parlama noktası ne denli düşükse, yangına neden olma riski o denli büyüktür.

  • Kolayca ateş alan maddelerin yangın ve patlama riski katı maddelerden daha yüksektir  Yanma olayının yangına dönüşmesi için Zincirleme reaksiyon gereklidir

  • Bir sıvı veya gazın Parlama noktasında ısı uzaklaştırılır ise yanma kendi kendine devam etmez

Bir sıvı veya gazın Tutuşma veya Alevlenme noktasında ısı uzaklaştırılır ise yanma kendi kendine devam eder.

 

Patlama

Ortama kontrolsüz bir şekilde çok büyük miktarda ısı salındığında basıncın aşırı yükselmesi sonucunda patlama oluşur. İdeal karışımda tutuşan parlayıcı maddenin çok hızlı ve kontrol edilemeyen enerji açığa çıkarmasıdır. Patlama şiddeti ayrıca, parlayıcı maddenin cinsi, miktarı, uygun karışım özellikleri ile de doğru orantılıdır.

Detanasyon Hızı: Patlama basıncının yayılma hızı.

Patlayıcı maddeler;

Sürtme, darbe ve ısı etkisi altında başka bir maddenin katılmasına gerek olmadan hızla reaksiyona giren ve çevreye zarar veren maddelerdir.

Yavaş yanma: Ortamdaki ısı ve oksijenin yeterli olmadığı durumda meydana gelir. Yanmanın belirtileri olan ısı, ışık, korlaşma ve gaz buhar oluşumu yavaş yanmada görülmez. Demirin ve bakırın paslanması(oksitlenmesi) ve hücresel solunum yavaş yanmaya en iyi örnektir

Kendi kendine Yanma olayı: Yavaş yanmanın zaman içerisinde hızlı yanma olayına dönüşmesi halidir. Kendi kendine yanmaya örnek ise bitkisel kökenli yağlı maddelerin, hava içerisindeki oksijenle normal hava ısısında birleşerek çürümeye (oksitlenmeye) başlamasıdır. Bu oksitlenme ile zaman içerisinde ortamdaki ısı yükselir, şayet ısı alev almaya yetecek dereceye ulaşırsa kendi kendine yanma gerçekleşir. Yanıcı maddenin yapısı gereği, yanıcı buhar veya gaz oluşturmadığı durumlar sonrasında kendi kendine yanma oluşur.

 

Yangın hızı;

Yangının hızı lineer değil, ivmelidir.

Q10 KURALI: Her 10 oC’lik sıcaklık artışı ile yangının reaksiyon hızını ikiye katlanır.

Yanmanın tüm belirtileri mevcut olup, bunlar alev, ısı, ışık ve korlaşma olan durma hızlı yanma denir

 

OKSİJEN; 

O2 havada doğal olarak bulunur ve yaklaşık oranı %21 dir.

O2 sanayide donma noktasının altında havanın damıtılması ile elde edilir.

Saf O2 yanmaz ve patlamaz.

O2 bir “hızlandırıcı” dır, temas ettiği her şeyin daha sıcak ve hızlı yanmasına neden olur.

 

Oksitleyici Maddeler;

Oksijen açığa çıkartmak suretiyle yanmayı kolaylaştırıcı bir ortam meydana getirirler.

Bu nedenle yanıcı maddelerin yanına istiflenmemelidirler

Bu sınıfa dahil maddeler:

Nitrat

Suni Gübre

 Amonyum Sülfat

 Baryum Klorat vb.

 

OKSİDASYON HIZLARI
 

Yavaş Oksidasyon                 Hücresel Solunum, Demirin Paslanması

Hızlı Oksidasyon                   Yanma

Çok Hızlı Oksidasyon             Patlayıcı Atmosfer Patlamaları

Süper Hızlı Oksidasyon         Patlayıcı Madde Patlamaları, İnfilak ve Detonasyon

 

Katı haldeki yanıcı maddeler

ısı etkisi ile yanıcı buhar veya gaz çıkartmakta halinde yanma meydana gelmektedir

Parafin, mum, katı yağlar gibi bazı yanıcı maddeler ise önce eriyerek sıvı hale geçmekte

daha sonra buhar haline geçerek yanmaktadır

Bazıları ise Naftalin gibi doğrudan buhar haline geçerek yanmaktadır.

 

Sıvı haldeki yanıcı maddeler

Sıvı yanıcı maddeler buharlaştıktan sonra yanarlar. Bunların pek çoğu normal havada buharlaşırlar. Sıvı haldeki yanıcıların parlama noktalarında ısı uzağa çekilirse yanma kendi kendine devam etmez. Bu gruptaki yanıcılar, katı yanıcı maddelere göre daha kolay ve hızlı yanarlar. Sıvı yanıcı maddelerin çoğunluğunun buharı (Benzin, mazot, tiner vs.) havadan AĞIRDIR.

 

**Petrol sondaj kule yangınlarında kullanılan en etkin söndürme maddesi Nitrogliserindir  Dinamit, 3 ölçü nitrogliserin, 1 ölçü diatomit ve küçük bir miktar sodyum karbonatın karıştırılmasıyla elde edilir.

 

Gaz haldeki yanıcı maddeler

Diğer yanıcı maddelere oranla daha kolay ve daha hızlı yanarlar. Oksijenle temasa getirilmeleri çok küçük kütleler halinde olmalıdır. Aksi halde yanmaları patlama şeklinde olacaktır. Gaz halindeki yanıcı maddeler çoğu zaman çeşitli gazların karışımından meydana gelmektedir. Kararsız yapıdaki roket yakıtı, kara barut veya nitrogliserin esaslı patlayıcı vb. maddelerin patlama işlevinin Hava oksijeni olmaksızın da patlaması mümkündür.

 

****Yangın ile ilgili tüm tesisatların periyodik kontrolleri en az yılda 1 defa yapılır.

Yanma olayının yangına dönüşmesinde ısının ortama yayılması 3 yolla olur.

Kondüksiyon (hava yoluyla transfer)

Konveksiyon (temas yoluyla transfer)

Radyasyon ( ıĢıma yoluyla transfer)

 

YANGIN SINIFLARI (TS EN 2 VE TS EN 2/A1)

A SINIFI= KATI MADDE YANGINLARI:

Normal olarak kor şeklinde yanan genellikle organik yapıdaki katı madde yangınlarını kapsar. Normal olarak kor şeklinde yanan genellikle organik yapıdaki katı madde yangınlarıdır. (Örnek; odun, kömür, kağıt, ot, kumaş, plastik yangınları gibi. Temel özellikleri kor oluşturmalarıdır.

A Sınıfı Yangınlarda SÖNDÜRÜCÜ: KKT (Kuru Kimyevi Toz), Su, Köpük

B SINIFI= SIVI MADDE YANGINLARI:

Sıvı veya sıvılaşabilen katı madde yangınlarını kapsar. Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler. temel özellikleri korsuz ve alevli yanmalarıdır.

B Sınıfı Yangınlarda SÖNDÜRÜCÜ: KKT (Kuru Kimyevi Toz), Köpük, Karbondioksit

 

C SINIFI= GAZ YANGINLARI:

Gaz madde yangınlarının temel özellikleri patlamadır Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz maddeler

C Sınıfı Yangınlarda SÖNDÜRÜCÜ: KKT (Kuru Kimyevi Toz), Karbondioksit

D SINIFI=METAL YANGINLARI:

Yanabilen metaller yangınıdır. Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddeler gibi metaller. Temel özellikleri korlu, alevsiz ve yüksek sıcaklıkta yanmalarıdır.

D Sınıfı Yangınlarda SÖNDÜRÜCÜ: KKT (Kuru Kimyevi Toz), Karbondioksit

E SINIFI: ELEKTRİK YANGINLARI: Enerji kaynağına bağlı durumdaki elektrik tesisatının ve elektrikli cihazların yangınlarıdır.

F SINIFI = BİTKİSEL VE HAYVANSAL PİŞİRME YAĞLARININ YANGINLARININ YANMA VE PARLAMA DAVRANIŞLARI

Yağ yangınları özellikle mutfaklarda yemek pişirme ve kızartma amacı ile ısıtılan yağların çeşitli sebeplerle gereğinden fazla ısınarak tutuşma sıcaklığına ulaşması sonucu meydana gelmektedir. Ayrıca davlumbazlarda da yağ buharları yoğuşarak zamanla birikmekte ve tutuşma sıcaklığına ulaştığında yağ yangınını oluşturmaktadır.

NOT: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’te “A-B-C-D SINIFI YANGINLAR” yer almaktadır. Mevzuatımızda Elektrik Yangınları yer almamaktadır.

 

YANGINDAN KORUNMA

Isı Kaynakları,  Kolay Yanıcılar, Oksitleyiciler veya İnsan Davranışları Yangını Başlatabilir.Yanıcı maddelerin yanıcılık sınıfları, miktarı ve dağılımı, Yangın yükü, ısı kaynakları ve ısıl işlemler, Oksitleyici maddelerin oluşturacakları yangın tehlikesi dikkate alınarak bunlara karşı alınacak önlemler belirlenir. Yangın yerinde müdahale edenleri tehdit eden çok çeşitli ve büyük tehlikeler oluşur. Yangın çok hızlı büyür, dolayısıyla yangına karşı yapılacak müdahale de çok hızlı yapılmalıdır.
Yangın yerinde insanın dayanabileceğinin çok üstünde sıcaklık oluşmaktadır. Müdahale edenler yanmamaları için gerekli donanıma sahip olmalıdırlar.

YANGIN BİLEŞENLERİNİN YANGININ YAYILMASINA ETKİLERİ

Yanıcı Madde (Cinsi, Miktarı, Dağılımı)
Hava veya Oksijen (Hava Büyüklüğü, Rüzgar)
Isı Transferi (İletim, Taşınım, Işınım)

YANGININ SAFHALARINDAKİ TEHLİKELER
Başlangıç Safhasında ALEV DİLİ (Flame - over)
Denge Safhasında ANİ TAM TUTUŞMA (Flash - over)
Sıcak Tütme Safhasında YANGIN PATLAMASI (Backdraft)

ZEHİRLİ GAZLARIN OLUŞTURDUĞU SOLUNUM ZORLUĞU TEHLİKESİ
Boğucu Etki Yapan Zehirli Gazlar (1. Grup)
Tahriş Edici Zehirli Gazlar (2. Grup)
Kanı Zehirleyen, Sinir Sistemini Tahrip Eden Zehirli Gazlar (3. Grup)
 

PATLAMA TEHLİKESİ
Fiziksel Patlama
Kimyasal Patlama
Patlayıcı Maddelerin Patlaması, Oda Patlaması, Yangın Patlaması

ÇÖKME TEHLİKESİ

Patlamanın Tesiri İle, Kolon ve Kirişlerin Yanması İle, Yüksek Sıcaklıkla Demirin Yumuşaması İle, Yüksek Sıcaklıkla Betonun Ayrışması ve Tozlaşması İle, Yüksek Sıcaklıkla Tuğlaların ve Taşların Çatlaması İle, Yüksek Sıcaklıkla Oda Hacminin Genleşmesi ve Gerilme İle, Sıkılan Suyun Ağırlığı İle


ELEKTRİK TEHLİKESİ

Müdahale Mesafesi, Önlemler (Kuru elbise, Yalıtkan Eldiven), Elektriğin Kesilmesi


KİMYASAL TEHLİKE

Tahriş Edici Sıvı Kimyasal Maddeler
Tahriş Edici Katı Kimyasal Maddeler
Zehirleyici Kimyasal Maddeler
Su İle Reaksiyona Girerek Yanıcı Gaz Üreten Maddeler
Radyoaktif Maddeler

İtfaiyeciler için dokuz başlık altında işlenen bu tehlikelerden 1., 2. ve 5. başlıktakiler ilk müdahale edenleri de etkilediğinden bu 3 konu üzerinde durulacaktır.

YANGININ BÜYÜME HIZI

Yangın geometrik olarak büyür. Başlangıcında bir bardak su ile söndürülebilecek bir yangın, ikinci dakikada bir kova su ile, üçüncü dakikada bir fıçı su ile ancak söndürülebilir. Bu nedenle müdahale edenler de çok hızlı olmak zorundadır.

Yangın için alınan bütün güvenlik önlemleri sürekli kontrol edilmeli ve her an kullanıma hazır tutulmalıdır. Yangın çıkışları ve merdivenleri her zaman açık olmalıdır. Hortumlar takılı ve kullanıma hazır, sulu sistemde her an basınçlı suyu mevcut ve bakımlı olmalıdır. Yangın söndürme tüpleri dirsek hizasına ve kaçış yolları üzerine, kolayca alınabilecek şekilde asılmalı, arabalarda hemen torpido altına takılmalıdır. Yangın yerinde saniyelerle yarışıldığı hiçbir zaman unutulmamalıdır.


YÜKSEK SICAKLIK TEHLİKESİ

Yangın yerinde sıcaklık çok hızlı bir şekilde yükselir. Sıcaklık 5 dakika sonra 555 oC, 10 dakika sonra 660 oC, 15 dakika sonra 720 oC, yarım saat sonra 820 oC olmakta, bir saat sonra 927 oC’ a yükselmektedir. Görüldüğü gibi en büyük sıcaklık artışı ilk beş dakikada olmaktadır. Bunun için yangınlarda ilk dakikalar hatta saniyeler çok önemlidir.
Yüksek sıcaklık ve alev insan vücudunda onarılmaz yaralar açmaktadır. Derinin yanması ile derinin altında bulunan ter bezleri tahrip olur. Vücutta bulunan toksin maddeler ter bezleri yoluyla dışarı atılmazsa kan zehirlenmesi yapar ve hayat sona erer.

Yüksek sıcaklık dolayısıyla


1- Proteinler pıhtılaşmaya başlar,
2- Kan basıncının artmasıyla hayati organlarda iç kanamalar oluşabilir,
3- Kalbin ritmik temposu bozulur. Aşırı su kaybı, solunum sıkışması ve zorluğu meydana gelir. Bunların sonucu yine ölümdür.


İnsan vücudu ve solunum sistemleri:

65 oC sıcaklığa sınırlı bir süre,
120 oC sıcaklığa 15 dakika,
143 oC sıcaklığa 5 dakika,
177 oC sıcaklığa ise 1 dakika dayanabilir.



Isının ışınımı olan alev, insan vücudunda 1. 2. 3. derece yanıklara sebep olur. Isı kaynağı ve alevle olan mesafe ve muhatap olma süresi önemli etkendir. Yanığın yeri, büyüklüğü ve derinliği de önemlidir. Gözler arasındaki bir yanık, bacaklardaki aynı büyüklükteki bir yanıktan daha tehlikeli ve kötüdür.


1. derece yanık; Derinin güneş yanığı gibi yanması, deride kızarıklık biçiminde görülen yanıktır. Önemli kabul edilmez. 2. derece yanık; Su toplanarak derinin kabarcıklanması biçiminde meydana gelen yanıktır. Acı verir. 3. derece yanık; Derinin kömürleşecek derecede kavrulması biçiminde meydana gelen yanıktır.


Yanık tedavisi tıbbın diğer bölümlerinden tamamen ayrı ve karakteristik işlemleri olan bir tedavi biçimidir. Ülkemizde çok sınırlı yatak kapasiteli Yanık Tedavi Merkezleri vardır.


Ayrıca yangın yerinde oluşan kızgın hava kısa süre de olsa solunduğunda, solunum alanlarında yanmaya neden olmaktadır. İç yanık denilen bu hadise burun kıllarının yanmış olması ile teşhis edilmekte ve bu yanık karşısında tıbben yapılabilecek bir şey kalmamaktadır.


Yangın yerinde oluşan yüksek sıcaklık ve alev tehlikesine karşı yanmaya dayanıklı elbise, başlık ve eldiven giyilmelidir. Ayrıca temiz hava tüplü solunum cihazı ve maskesi; yüz, göz yanıklarına ve iç yanığa karşı son derece önemli koruyucu görev yapmaktadır.

 

ZEHİRLİ GAZLARIN OLUŞTURDUĞU SOLUNUM ZORLUĞU TEHLİKESİ

Yangın yerinde meydana gelen ölüm olaylarının çoğu zehirli gazlar sebebiyle olmaktadır. Zehirlenme çoğunlukla soluma, nadiren de deriden soğurma yoluyla olur. Zehirli gazları tesirlerine göre üç gruba ayırabiliriz;


1.Grup Zehirli Gazlar; Kendisi zehirli olmadığı halde bulundukları yerlerde oksijeni ittikleri için boğulmaya neden olurlar.


Oksijen oranı % 16’ nın altındaki hava, insan vücudu için yetersizdir. Oksijenin dışındaki bütün gazlar bu açıdan zehirli kabul edilir. Bu gruba giren gazlar: Su Buharı, Azot, Asal Gazlar (Helyum, Neon, Argon, Kripton, Xenon), Hidrojen, Metan, Etan, Propan v.b.

 

1. grup zehirli gazların bulunduğu yangın yerlerine ancak ağır solunum cihazları (Hava tüplü) ile girilmelidir. Hafif solunum cihazlarının (filtreli maske) oksijen olmayan yerde hiçbir anlamı olmayacaktır.


Boğucu gazların tesiri altındaki odalar derhal havalandırılmalı, tesir altında kalan kazazedeler derhal temiz havaya çıkarılmalı, Rahat nefes alabilmeleri için yatırılmalı, kolu ve yakası gevşetilmeli ve oksijen verilmelidir. Hayat belirtisi görülmeyen kazazedeye suni teneffüs yaptırılmalı, vücut ısısını kaybetmemesi için üzeri örtülmelidir. Yangın yerinde bulunması gereken ambulansın önemi burada ortaya çıkmaktadır.

2. Grup Zehirli Gazlar; Nefes yollarını tahriş ederler, göz ve deriye de zarar verirler. Bunlar asidik ve bazik gazlardır; Hidroklorik Asit (HCl), Nitrik Asit (HNO3), Formik Asit (HCOOH), Asetik Asit (CH3COOH), Propiyonik Asit (CH3CH2COOH), Klor (Cl2), Kızgın hava, Amonyak (NH3), Aminler (R-NH2), Hidrazin (H2N-NH2), Azotdioksit (NO2), Azot Monoksit (N2O), Kükürtdioksit (SO2) v.b.


2. grup zehirli gazların bulunduğu yangın yerlerine de her ihtimale karşı yine hava tüplü solunum cihazları ile girilmelidir. Aynı ilkyardım işlemlerine ilaveten kazazedenin yüzü gözü yıkanmalıdır. Tıbbi tedaviye gönderilmelidir.

3.Grup Zehirli Gazlar; Kana, sinir sistemine ve hücrelere tesir ederler. Bu gruba giren gazlar; Karbon Monoksit (CO): Hemen her yangında ortaya çıkar. Kan zehiridir. Akciğerlerden hücrelere oksijen taşıyan hemoglobinle birleşerek karboksi hemoglobin kompleksini oluşturur. Kandaki oksijen taşıyıcı yok edilmiş olur. Hidrojen Siyanür (HCN) benzer şekilde kompleks yapmaktadır. Kükürt Karbonat (CS2) ve Hidrojen Sülfür (H2S) sinir zehiridirler. Merkezi sinir sistemini tahrip edip ölüme neden olurlar.
3.grup zehirli gazların bulunduğu yangın yerlerinde düşük dozajlarda özel filtreli maskeler kullanılabilirse de her ihtimale karşı hava tüplü solunum cihazları kullanılmalıdır.
CO zehirlenmesi ile kandaki hemoglobinin 2/3 ‘ünde dönüşüm olmuşsa, artık kazazedeye saf oksijen vermenin bile hiçbir faydası olmayacaktır.

4- Piroliz ve Ayrılma ile Tehlikenin artışı; Yangın yerindeki yüksek sıcaklık nedeniyle bazı gazların, zehirleme etkisi daha fazla ürünler oluşturduğu bilinmelidir. Karbontetraklorür (CCl4) [Halon 104, Yangın söndürücü olarak kullanılıyordu, yasaklandı] kızgın demire püskürtüldüğünde çok zehirli olan fosgen (COCl2) oluşur. Diğer halojenlerde de benzer şekilde daha zehirli ürünler oluşur.
 

YANMA ÜRÜNLERİ

Yanma ürünleri; ısı, ışık, duman ve zehirli gazlardır. Başlangıç safhasından sonra kişisel koruyucu donanım ve itfaiyeci solunum cihazı olmadan yangınla savaşmak imkansızdır.

 

SÖNDÜRME

Söndürme yanmayı meydana getiren; 1- Yanıcı Madde 2- Oksijen 3- Isı ve 4- Kimyasal Zincirleme Reaksiyon unsurlarından en az birini saf dışı etmekle gerçekleştirilir.

SOĞUTMA

Yanıcı maddeden ısı alınarak, sıcaklığını tutuşma derecesinin altına düşürmektir. Mesela Yün’ün tutuşma sıcaklığı 600oC dır. Yanmakta olan yün 550oC’ a soğutulduğunda söner.

Soğutma teknikleri; Su ile soğutma, Kuvvetli üfleme, Yanıcı maddeyi dağıtma

BOĞMA

Oksijen konsantrasyonunu yanma için gerekli oranın altına indirmektir. Mesela otomatik CO2 ‘li Söndürme sistemi dizayn edilirken ilgili hacimdeki Oksijenin oranını % 15’ e indirecek miktar hesaplanır. Oksijenin sıfırlanması gerekmez. Oksijen oranı % 16 nın altına azaltıldığında yangın sönecektir.

YAKITI GİDERME

Bazı durumlarda, yakıt kaynağını ortadan kaldırarak yangın etkin şekilde söndürülür. Yakıt kaynağını yok etmek için sıvı ya da gaz akışı durdurulur. Mesela Doğalgaz vanasının kapatılması ile yakıt kesilecektir.

 

ZİNCİRLEME REAKSİYONU ENGELLEME

Kuru Kimyevi Tozlar ve Halojenli Hidrokarbonlar gibi bazı söndürme maddeleri yanıcı madde ile ısı üretmeyen reaksiyonlar meydana getirerek, alev üreten kimyasal reaksiyonu keserler, alevlenmeyi durdururlar. Mesela Halon gazı uygulandığında halojenlerle reaksiyon oluşur ve oksidasyon ani olarak durur.

SÖNDÜRME MADDELERİ, CİHAZLARI VE SİSTEMLERİ

  • Su

  • Köpük

  • Kuru Kimyevi Toz

  • CO2 ve diğer inert gazlar

  • Halon Alternatifleri

  • D Tozu

  • Islak Kimyasallar (Wet-Chemicals)

 

SU

Su (H2O), günümüzde en çok kullanılan söndürme maddesi olarak görülmektedir. Söndürme maddeleri çok çeşitli olmasına rağmen su her zaman ana söndürme maddesi olarak kalacaktır. Çünkü oluşan yangınların % 90’ı A türü (Katı) yangınlardır.

A sınıfı yangınlar korlu yangınlardır. Temel prensip alev boğulmalı, kor soğutulmalıdır. Soğutma için en ideal söndürme maddesi ise sudur. Sadece A sınıfı yangınlarda kullanılır. Diğer yangınlarda sadece yangın bitiminde soğutma amacı ile kullanılır.

 KÖPÜK

Köpük; Basınçlı su + Deterjan + Hava karışımından mekanik olarak elde edilen, yağ veya sudan daha düşük yoğunlukta, düşey veya yatay yüzeylere yapışabilen, yanan sıvının üzerinde bir örtü meydana getirerek havanın içeri girmesini, yanıcı buharların dışarı çıkmasını önleyen, bu özelliklerini uzun süre devam ettiren, küçük kabarcıklardan meydana gelen kararlı bir kütledir. Köpük yanan maddeyi kapladığında hava ve ısı ile teması keser. Ortamda oksijen olmadığından, ısı yanan maddeye ulaşssa dahi yanma olmaz. Kaplama oksijeni saf dışı bırakır. Köpük elektriği iletir. Köpük tekniğinin amacı hidrokarbonun yüzey gerilimini azaltmaktır. Akaryakıt yangınlarında en etkili yangın söndürme yöntemi köpük ile müdahaledir. Köpük tüpünde itici gaz olarak Azot N2 veya CO2 kullanılır.

KURU KİMYEVİ TOZ (KKT)

  • Ağırlıklı olarak sıvı ve gaz yangınlarında kullanılır.

  • Gaz yangınlarında önerilmez.

  • Elektronik cihazlarda önerilmez.

  • Hijyen ve sağlık gerektiren ortamlarda önerilmez

  • A-B-C-D yangılarında kullanılan KKT içinde Mono amonyum fosfat bulunur.

  • B-C yangınlarında ise ağırlıklı olarak tüpte Sodyum Bikarbonat, Potasyum Bikarbonat ve Potasyum Klorür bulunur

  • KKT’de itici gaz olarak Azot N2 Kullanılır.

  • Bikarbonat esaslı tozlar asitleri nötr haline getirir.

  • KKT Soğutma özelliği, zincirleme yanma olayını engelleme özelliği,  boğma özelliği sağlar

 

CO2 VE DİĞER İNERT GAZLAR

Sıvı ve gaz yangınlarında kullanılır.

 

D Tozu:

Magnezyum, çinko gibi metaller ve sodyum bikarbonat vardır tüpün içinde.

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

İş Güvenliği Uzmanlığı sertifikalarının geçerlilik süresi 5 yıldır. Bu sürenin bitiminde yenileme eğitimi almak gerekmemektedir.  5 yılda bir vize işl...

İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifika Yenileme (VİZE) İşlemleri

March 2, 2017

Aralık 2015 tarihli Yönetmelik değişikliğine göre;

İşyeri hekimliği sertifikalarının geçerlilik süresi 5 yıldır. Bu sürenin bitiminde yenileme eğitimi...

İşyeri Hekimliği Sertifika Yenileme (VİZE) İşlemleri

March 2, 2017

1/12
Please reload

You Might Also Like: